İnsanlık tarihi boyunca bazı yapılar, sadece inşa edildikleri dönem için değil, yüzyıllar sonrasına da ilham verecek kadar etkileyici olmuştur. Dünyanın 7 Harikası kavramı, insan zekâsının, mimarî ustalığın ve kültürel birikimin simgesi olan bu yapıları tanımlamak için ortaya çıkmıştır.
Bu kavram iki farklı listeyle ele alınır:
Antik çağın Eski 7 Harikası ve modern dönemin halk oylamasıyla belirlenen Yeni 7 Harikası. Her iki liste de farklı dönemlerin dünya algısını ve mimarî anlayışını yansıtır.
Dünyanın Eski 7 Harikası Nedir?
Eski Dünyanın 7 Harikası, Antik Yunanlı gezginler ve tarihçiler tarafından MÖ 3. yüzyıl civarında oluşturulmuş bir listedir. Bu liste, Akdeniz ve çevresindeki en görkemli yapıları kapsar. Yapıların büyük çoğunluğu doğal afetler ve savaşlar nedeniyle günümüze ulaşamamıştır.
1. Keops Piramidi – Mısır
Giza Piramitleri arasında yer alan Keops Piramidi, MÖ 2560 yılında Firavun Khufu için inşa edilmiştir. Yaklaşık 4.500 yıldır ayakta kalan bu yapı, Eski 7 Harika arasında günümüze ulaşan tek eserdir.
Devasa taş bloklardan oluşan piramit, dönemin mühendislik bilgisinin ne kadar ileri olduğunu gözler önüne serer.
2. Babil’in Asma Bahçeleri – Mezopotamya
Efsanelerle çevrili bu yapı, Babil Kralı II. Nebukadnezar tarafından yaptırıldığı düşünülen teraslı bahçelerden oluşur.
Bahçelerin gerçekten var olup olmadığı hâlâ tartışma konusudur; ancak antik kaynaklarda, çölün ortasında yeşeren görkemli bir doğa harikası olarak anlatılır.
3. Artemis Tapınağı – Efes (Türkiye)
Antik dünyanın en büyük tapınaklarından biri olan Artemis Tapınağı, mermerden inşa edilmiş ve yüzlerce sütunla çevrilmiştir.
Efes’in ticari ve dini merkezlerinden biri olan tapınak, dönemin sanat ve mimarî anlayışını yansıtan en önemli eserlerden biridir.
4. Zeus Heykeli – Olimpiya (Yunanistan)
Heykeltıraş Phidias tarafından yapılan Zeus Heykeli, altın ve fildişinden oluşan devasa bir sanat eseriydi.
Antik Olimpiyat Oyunları’nın yapıldığı alanda bulunan heykel, tanrı Zeus’un gücünü ve ihtişamını simgeliyordu.
5. Halikarnas Mozolesi – Bodrum (Türkiye)
Karya Kralı Mausolos için yapılan bu anıt mezar, mimarî açıdan o kadar etkileyiciydi ki günümüzde “mozole” kelimesi bu yapıdan türemiştir.
Heykellerle süslü yapısı, mezar mimarisinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir.
6. Rodos Heykeli – Yunanistan
Güneş Tanrısı Helios’u temsil eden bu bronz heykel, liman girişinde yükseliyordu.
Kısa ömürlü olmasına rağmen antik dünyanın en cesur mühendislik girişimlerinden biri olarak kabul edilir.
7. İskenderiye Feneri – Mısır
Denizcilere yol gösteren bu dev fener, Antik Çağ’ın en yüksek yapılarından biriydi.
Hem mimarî hem de işlevsel açıdan insanlık tarihinin en önemli deniz yapılarından biri olarak görülür.
Dünyanın Yeni 7 Harikası Nedir?
2007 yılında gerçekleştirilen küresel bir halk oylamasıyla, Yeni Dünyanın 7 Harikası belirlenmiştir. Bu liste, sadece antik değil, insanlık tarihinin tüm dönemlerinden ayakta kalan ve kültürel değeri yüksek yapıları kapsar.
1. Çin Seddi – Çin
Binlerce kilometre boyunca uzanan Çin Seddi, savunma amacıyla inşa edilmiş dünyanın en uzun yapılarından biridir.
Farklı hanedanlıklar döneminde genişletilmiş ve bugün Çin’in en önemli sembollerinden biri haline gelmiştir.
2. Petra Antik Kenti – Ürdün
Kayalara oyulmuş yapılarıyla dikkat çeken Petra, antik ticaret yollarının kesişim noktasında yer alır.
Özellikle “Hazine” olarak bilinen yapısı, dünyanın en tanınan arkeolojik simgelerinden biridir.
3. Kolezyum – Roma, İtalya
Antik Roma’nın en büyük amfitiyatrosu olan Kolezyum, gladyatör dövüşlerine ve halk gösterilerine ev sahipliği yapmıştır.
Bugün Roma’nın ve hatta İtalya’nın en güçlü tarihî simgelerinden biridir.
4. Chichén Itzá – Meksika
Maya uygarlığının önemli merkezlerinden biri olan bu antik şehir, astronomi ve mimarî bilgisinin birleşimini yansıtır.
Piramit yapısı, güneş ve gölge hesaplamalarıyla dikkat çeker.
5. Machu Picchu – Peru
And Dağları’nın zirvesinde yer alan bu İnka kenti, doğayla uyumlu mimarîsiyle büyüleyicidir.
Uzun yıllar gizli kalmış olması, Machu Picchu’yu daha da gizemli kılar.
6. Tac Mahal – Hindistan
Babür İmparatoru Şah Cihan tarafından eşi için yaptırılan Tac Mahal, aşkın ve zarafetin sembolüdür.
Beyaz mermerden inşa edilen yapı, dünyanın en estetik anıt mezarlarından biri olarak kabul edilir.
7. Kurtarıcı İsa Heykeli – Brezilya
Rio de Janeiro’da yer alan bu dev heykel, kollarını açmış şekilde şehri selamlar.
Modern dünyanın en tanınan dini ve kültürel simgelerinden biridir.
Eski ve Yeni 7 Harika Arasındaki Farklar
- Eski 7 Harika, antik kaynaklara dayanır ve çoğu günümüze ulaşamamıştır.
- Yeni 7 Harika, küresel halk oylamasıyla belirlenmiş ve hâlâ ziyaret edilebilen yapılardan oluşur.
- Eski liste daha çok Akdeniz merkezliyken, yeni liste dünya geneline yayılmıştır.