Psikiyatride bir korkunun gerçek bir özgül fobi sayılabilmesi için kişinin yaşamını belirgin biçimde etkilemesi gerekir. Aşağıdaki örnekler hem literatürde adı geçen hem de çok seyrek bildirilen korkulardır.
Cathisophobia — oturmaktan korkma
Kişi bir sandalyeye, koltuğa ya da genel olarak oturma eylemine karşı yoğun kaygı hisseder. Genellikle geçmişte yaşanan bir travma, ağrı deneyimi veya ceza ile ilişkilendirilen durumlarla bağlantılı olabilir.
Basophobia (veya Basiphobia) — yürümekten ya da düşmekten korkma
Özellikle yaşlı bireylerde veya ciddi bir düşme deneyiminden sonra görülebilir. Bazı kişiler baston ya da destek olmadan adım atamaz hale gelebilir.
Genuphobia — dizlerden korkma
Hem kendi dizlerini görmekten hem de başkalarının dizlerine bakmaktan rahatsızlık duyma şeklinde ortaya çıkabilir. Oldukça ender rapor edilmiştir.
Consecotaleophobia — yemek çubuklarından korkma
Özellikle Uzak Doğu kültürleriyle teması az olan kişilerde bildirilen çok nadir bir özgül korkudur. Çubukların göze batacağı ya da kontrol edilemeyeceği düşüncesi eşlik edebilir.
Eisoptrophobia — aynalardan korkma
Aynada bir şey görme, yansımanın değişeceği ya da doğaüstü bir durumla karşılaşılacağı düşüncesiyle ilişkili olabilir. Batıl inançlarla bağlantılı vakalar bildirilmiştir.
Bibliophobia — kitaplardan korkma
Sadece okumayı sevmemek değildir; kitap görmek bile yoğun kaygı yaratabilir. Geçmişte zorlayıcı eğitim deneyimleri veya dini/ideolojik baskılarla ilişkili olabileceği düşünülür.
Hippopotomonstrosesquipedaliophobia — uzun kelimelerden korkma
Hippopotomonstrosesquipedaliophobia — uzun kelimelerden korkma
İsmi ironik biçimde çok uzundur. Genellikle telaffuz etme, hata yapma veya başkaları tarafından yargılanma kaygısıyla ilişkilidir; sosyal kaygıyla birlikte görülebilir.
Panphobia — her şeyden korkma hissi
Panphobia — her şeyden korkma hissi
Tek bir nesneye değil, belirsiz ve yaygın bir tehdit duygusuna işaret eder. Günümüzde bağımsız bir özgül fobi olarak değil, daha çok yaygın kaygı durumlarıyla ilişkili bir kavram olarak değerlendirilir.
Nadir fobiler dikkat çekici görünse de klinik açıdan önemli olan şey, korkunun kişinin günlük yaşamını ne kadar kısıtladığıdır. Örneğin “diz görmekten korkmak” kulağa tuhaf gelebilir, fakat kişi şort giyemiyor, plaja gidemiyor ve sosyal ortamlardan kaçıyorsa bu durum ciddi bir psikolojik sorun haline gelebilir.
İstersen bir sonraki adımda tıbbi literatürde rapor edilmiş en ilginç gerçek fobi vakalarını da anlatabilirim.