Bengal Körfezi’ndeki North Sentinel Adası, dünyadaki en izole insan topluluklarından biri olan Sentinelese halkına ev sahipliği yapıyor.

Buradaki durum diğer örneklerden biraz farklı.

Ada, Hindistan hükümeti tarafından koruma altına alınmış durumda. Adanın tamamı ve kıyıdan belirli bir mesafeye kadar olan deniz alanı kabile rezervi olarak kabul ediliyor ve dışarıdan kişilerin girişi yasak. Hükümet, Sentinelese halkını dış dünyayla temastan korumak için “gözlemle ama müdahale etme” politikasını uyguluyor.

Bunun önemli bir nedeni de sadece fiziksel tehlike değil.

Dışarıdan gelen insanların taşıdığı sıradan hastalıklar bile, dış dünyayla uzun süre izole yaşamış bir topluluk için ciddi sonuçlar doğurabilir.

2018’de Amerikalı John Allen Chau adaya yasa dışı şekilde ulaşmaya çalıştı ve hayatını kaybetti. Hindistan hükümeti de onun yasak bölgeye girme girişimi sırasında öldüğünü doğruladı.

Dyatlov Geçidi — Dokuz Kişinin Son Yolculuğu

1959’da dokuz deneyimli kayakçı ve dağcı, Sovyetler Birliği’nin Ural Dağları’nda bir keşif gezisine çıktı.

Hiçbiri geri dönmedi.

Arama ekipleri çadırlarını bulduğunda olay daha da tuhaf görünüyordu.

Çadırın içeriden kesildiğine dair bulgular vardı ve grup, çok ağır kış koşullarında dışarı çıkmıştı.

Bazılarının vücudunda ciddi travmalar bulunuyordu.

Bu olay yıllarca:

• askeri deney,
• gizli silah,
• UFO,
• radyoaktif madde,
• yerli saldırısı

gibi teorilerle açıklandı.

Fakat son yıllarda bilimsel araştırmalar farklı bir açıklamayı güçlendirdi.

2021’de Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışma, bölgedeki kar koşulları ve arazinin slab avalanche (kar tabakası çığı) oluşturabilecek bir mekanizma sağlayabileceğini gösterdi. ayrıntısının kesin olarak çözüldüğü anlamına gelmiyor; ancak doğal açıklamalar arasında güçlü bir aday.

 Nutty Putty Mağarası — İçeride Kalan Adam

Bu olay çok daha gerçek ve ürkütücü.

2009’da 26 yaşındaki John Jones, Utah’taki Nutty Putty Cave’e girdi.

Dar bir geçitte sıkıştı.

Vücudu ters pozisyonda kaldığı için kurtarılması son derece zorlaştı.

Kurtarma ekipleri yaklaşık 27 saat boyunca çalıştı fakat Jones hayatını kaybetti. Vücudunun çıkarılması da mümkün olmadı ve mağara daha sonra kapatıldı.

Burada “geri dönemedi” ifadesi kelimenin tam anlamıyla doğru.

Mağaranın bir bölümü artık onun son dinlenme yeri.

Sand Cave — Floyd Collins’in 17 Günlük Mücadelesi

1925’te mağara araştırmacısı Floyd Collins, Kentucky’deki Sand Cave’e girdi.

Çıkmaya çalışırken yaklaşık 12 kilogramlık bir kaya parçası ayağını sıkıştırdı.

Kendini kurtaramadı.

Kurtarma operasyonu günlerce sürdü. Olay o kadar büyük bir medya hadisesine dönüştü ki binlerce kişi bölgeye geldi.

Ancak kurtarma ekibi kendisine ulaştığında artık çok geçti.

Collins, mağarada hayatını kaybetmişti.

İlginç biçimde, bu trajedi daha sonra Mammoth Cave bölgesinin korunması ve milli park haline gelmesi sürecini de etkiledi.

Everest’in “Ölüm Bölgesi”

Dünyanın en yüksek dağı olan Mount Everest, insanların “gidip geri dönemediği” yerlerin en bilinen örneklerinden.

Özellikle 8.000 metrenin üzerindeki bölge, dağcılar tarafından “Death Zone / Ölüm Bölgesi” olarak adlandırılıyor.

Burada oksijen miktarı o kadar düşüyor ki:

• düşünme yeteneği bozulabiliyor,
• koordinasyon azalabiliyor,
• akciğer ve beyin ödemi gelişebiliyor,
• karar verme yeteneği ciddi şekilde etkilenebiliyor.

National Geographic’e göre insan vücudu bu yüksekliklerde uzun süre normal şekilde çalışamıyor. Everest’te 300’den fazla insanın öldüğü biliniyor.

Daha ürkütücü olan ise bazı cesetlerin yıllarca dağda kalabilmesi.

Çünkü bir cesedi 8.000 metrenin üzerinden aşağı indirmek, kurtarma ekiplerinin hayatını da ciddi şekilde tehlikeye atabiliyor.

K2 — Everest’ten Daha Acımasız Bir Dağ

K2, dünyanın ikinci en yüksek dağı.

Fakat teknik zorluk açısından Everest’ten çok daha sert kabul ediliyor.

Özellikle Bottleneck adı verilen bölüm son derece tehlikeli.

2008 yılında burada yaşanan felakette 11 dağcı hayatını kaybetti. Büyük bir seracın/asma buz kütlesinin kopması, sabit ip sisteminin zarar görmesine ve dağcıların yukarıda mahsur kalmasına neden oldu.

K2’nin korkutucu tarafı sadece yüksekliği değil:

• dik duvarlar,
• buz düşmeleri,
• çığlar,
• hızlı değişen hava,
• teknik tırmanış,
• 8.000 metrenin üzerindeki oksijen eksikliği

aynı anda devreye giriyor.

Franklin Seferi — 129 Kişi Arktik’te Kayboldu

1845’te Sir John Franklin, HMS Erebus ve HMS Terror adlı iki gemiyle Kuzeybatı Geçidi’ni bulmak için yola çıktı.

Başlangıçta 134 kişi vardı; bazı kişilerin ayrılmasının ardından sefer 129 kişiyle devam etti.

Gemiler 1846’da buzda sıkıştı.

1848’de terk edildiler.

Franklin öldü ve geriye kalan ekip karadan güneye doğru ilerlemeye çalıştı.

Hiçbiri eve dönemedi.

Fakat hikâyenin ilginç kısmı çok daha sonra geldi.

HMS Erebus 2014’te, HMS Terror ise 2016’da bulundu.

 USS Cyclops — 306 Kişi Bir Anda Yok Oldu

4 Mart 1918’de Amerikan donanmasına bağlı USS Cyclops, Barbados’tan Baltimore’a doğru hareket etti.

Gemide 306 kişi vardı.

Sonrasında gemiden hiçbir haber alınamadı.

Ne:

• yardım çağrısı,
• enkaz,
• ceset,
• doğrulanmış batık

bulundu.

ABD Deniz Kuvvetleri’nin tarih kurumu, Cyclops’un kaybolmasını ABD Donanması tarihindeki savaş dışı en büyük insan kayıplarından biri olarak tanımlıyor.

Gemi daha sonra Bermuda Şeytan Üçgeni efsanesinin en ünlü parçalarından biri haline geldi.

Ancak ABD Donanması’nın değerlendirmesine göre en makul açıklamalardan biri geminin tasarımı, ağır cevher yükü ve kötü deniz koşullarının birleşmesi.

Flight 19 — Altı Uçak, 27 İnsan ve Hiçbir Enk

5 Aralık 1945’te beş Amerikan TBM Avenger uçağı rutin bir eğitim uçuşuna çıktı.

Uçaklarda 14 kişi vardı.

Bir süre sonra pilotların yönlerini kaybettiklerini belirten telsiz mesajları geldi.

Ardından iletişim kesildi.

Arama için gönderilen PBM Mariner uçağı da kayboldu ve onda 13 kişi bulunuyordu.

Toplam 27 kişi geri dönmedi.

Beş gün boyunca yaklaşık 250.000 mil karelik alan arandı ancak uçaklara veya mürettebata ait doğrulanmış bir iz bulunamadı.

Donanmanın daha sonraki değerlendirmesinde:

• pusula/navigasyon problemleri,
• yön kaybı,
• yakıtın bitmesi,
• kötüleşen hava

gibi doğal açıklamalar öne çıktı.

Howland Adası ve Amelia Earhart

1937’de ünlü havacı Amelia Earhart, dünyayı uçakla dolaşma girişimindeydi.

Bir sonraki yakıt durağı küçücük Howland Adasıydı.

Earhart ve navigatörü Fred Noonan, adaya ulaşmaya çalışırken iletişim sorunları yaşadı.

Son telsiz mesajlarından sonra uçak ortadan kayboldu.

Büyük bir deniz ve hava araması başlatıldı fakat uçak bulunamadı.

Smithsonian’ın değerlendirmesinde en makul açıklamalardan biri, Earhart ve Noonan’ın Howland’ı bulamaması, yakıtlarının tükenmesi ve uçağın Pasifik’e düşmesi.

Fakat uçak hâlâ kesin olarak bulunmuş değil.

 En Çarpıcı Sonuç

Bu hikâyeleri araştırdığında ortaya çıkan şey aslında “gizemli yerler”den daha ilginç.

İnsanların geri dönememesinin büyük bölümünde üç faktör tekrar tekrar karşımıza çıkıyor:

1.  Doğa

Çığ, buz, fırtına, aşırı soğuk, oksijen eksikliği…

İnsan bedeni bazı çevrelerde inanılmaz derecede savunmasız.

2. İnsan hatası

Yanlış yön, yanlış karar, fazla risk almak, hava koşullarını yanlış değerlendirmek…

Özellikle deniz ve dağlarda küçük bir hata zincirleme felakete dönüşebiliyor.

3.  Kurtarmanın mümkün olmaması

Mağaralarda bunun çok çarpıcı örneklerini görüyoruz.

Bir insanın girebildiği yere kurtarma ekibinin giremeyebilmesi, “içeri girmek” ile “çıkabilmek” arasındaki farkı ortaya koyuyor.