Bazı olaylarda deliller var, tanıklar var, hatta bazen ceset veya fotoğraf bile var. Ama asıl soru hâlâ cevapsız: Ne oldu?
1. Mary Celeste Gemisi
Ne oldu?
1872 yılında Mary Celeste adlı gemi, Atlantik Okyanusu’nda başka bir gemi tarafından bulundu.
Geminin durumu garipti:
- Gemi büyük ölçüde sağlamdı.
- Yükü hâlâ gemideydi.
- Kişisel eşyaların çoğu yerindeydi.
- Gemide hiçbir mürettebat yoktu.
- Kaptan, ailesi ve diğer herkes ortadan kaybolmuştu.
En tuhaf ayrıntı ise geminin tamamen terk edilmiş görünmesine rağmen neden terk edildiğinin anlaşılamamasıydı.
Olası açıklamalar
- Gemide patlama korkusu yaşanmış olabilir.
- Su veya yiyecek sorunu çıkmış olabilir.
- Şiddetli hava koşulları mürettebatı filikaya bindirmiş olabilir.
- Korsanlık veya cinayet ihtimali öne sürülmüştür.
Fakat mürettebatın tam olarak neden gemiden ayrıldığı kesin biçimde açıklanamadı.
2. Somerton Adam
Ne oldu?
1 Aralık 1948’de, Avustralya’nın Adelaide kentindeki Somerton Plajı’nda bir adamın cesedi bulundu.
Adamın üzerinde:
- Kimlik belgesi yoktu.
- Giysilerinin etiketleri kesilmişti.
- Cüzdan veya pasaport bulunmuyordu.
- Ölüm nedeni net olarak belirlenemedi.
Daha sonra cebinde “Tamam Shud” yazan küçük bir kâğıt bulundu. Bu ifade, Ömer Hayyam’ın Rubailer kitabındaki “sona erdi” anlamına gelen sözlerdi.
Polis daha sonra bu kitabın bir kopyasını buldu. Kitabın arkasında ise anlamı çözülemeyen harfler ve bir telefon numarası vardı.
Gizemi ne?
- Adam kimdi?
- Neden kimliğini gizlemişti?
- Kitaptaki harfler bir şifre miydi?
- Yakındaki bir hemşireyle bağlantısı var mıydı?
- Zehirlenmiş miydi, yoksa başka bir nedenle mi ölmüştü?
2022’de araştırmacılar adamın Carl Webb olabileceğini açıkladı; ancak bu kimliklendirme resmî olarak tamamen doğrulanmış kabul edilmiyor. Ölümünün ayrıntıları ise hâlâ belirsiz.
3. Voynich El Yazması
Bu kitap neden bu kadar gizemli?
Voynich El Yazması, yaklaşık 15. yüzyıla tarihlenen bir kitap.
İçinde:
- Tanınması zor bitkiler,
- Garip astronomi çizimleri,
- Bilinmeyen semboller,
- Tuhaf insan figürleri,
- Anlaşılmayan yazılar bulunuyor.
Asıl sorun
Kitap gerçek bir dilde mi yazıldı, yoksa şifre mi?
Yüzyıllardır:
- Dilbilimciler,
- Şifre uzmanları,
- Tarihçiler,
- Bilgisayar bilimcileri
metni çözmeye çalışıyor.
Ancak metnin ne anlattığı kesin olarak ortaya çıkarılamadı.
En ilginç ihtimaller
- Bilinmeyen bir dil olabilir.
- Şifrelenmiş bir bilim kitabı olabilir.
- Sahte veya anlamsız bir metin olabilir.
- Bir kişinin özel yazı sistemi olabilir.
Kitabın varlığı gerçek; fakat içeriğinin anlamı hâlâ büyük ölçüde bilinmiyor.
4. Dyatlov Geçidi Olayı
Ne oldu?
1959 yılında, Sovyetler Birliği’nde dokuz kişilik bir dağcı grubu Ural Dağları’nda kayboldu.
Arama ekipleri çadırlarını bulduğunda bazı ayrıntılar çok garipti:
- Çadır içeriden kesilmişti.
- Dağcıların bazıları ayakkabısızdı.
- Bazıları çok az kıyafetle dışarı çıkmıştı.
- Cesetler farklı noktalarda bulundu.
- Bazılarında ciddi yaralanmalar vardı.
Neden çadırı terk ettiler?
En büyük soru buydu.
Olası açıklamalar:
- Çığ veya kar tabakası kayması,
- Güçlü rüzgâr,
- Panik,
- Görüş mesafesinin kaybolması,
- Dağ koşullarının yanlış değerlendirilmesi.
Daha sonraki araştırmalar çığ ihtimalini destekledi; ancak olayın bütün ayrıntıları, özellikle dağcıların neden bu kadar ani şekilde çadırı terk ettiği, hâlâ tartışılıyor.
Komplo teorileri
Olayla ilgili:
- Gizli askerî deneyler,
- Patlama,
- Yabancı ajanlar,
- Bilinmeyen bir saldırı
gibi iddialar da ortaya atıldı. Fakat bunların çoğu için kesin kanıt bulunmuyor.
5. Tunguska Patlaması
Ne oldu?
30 Haziran 1908’de, Sibirya’da devasa bir patlama meydana geldi.
Patlama:
- Binlerce kilometrekarelik orman alanını etkiledi.
- Ağaçları geniş bir bölgede devirdi.
- Çok büyük bir enerji açığa çıkardı.
- Gökyüzünde uzak bölgelerden bile görülebilen parlaklık oluşturdu.
Garip olan neydi?
Patlamanın gücü çok büyüktü ama yerde büyük bir krater bulunamadı.
Bu nedenle uzun süre şu sorular soruldu:
- Büyük bir meteor mu patladı?
- Kuyruklu yıldız parçası mıydı?
- Atmosferde mi parçalandı?
- Başka bir doğa olayı mı gerçekleşti?
Bugün en yaygın açıklama, bir gök cisminin atmosferde parçalanmasıdır. Ancak olayın tam fiziksel ayrıntıları hâlâ araştırılıyor.
6. Malaysia Airlines MH370
Ne oldu?
8 Mart 2014’te, Kuala Lumpur’dan Pekin’e gitmekte olan MH370 sefer sayılı uçak radardan kayboldu.
Uçakta 239 kişi bulunuyordu.
Uçağın kaybolmasından sonra:
- Büyük bir uluslararası arama başlatıldı.
- Okyanusta geniş alanlar tarandı.
- Bazı uçak parçaları bulundu.
- Ancak uçağın ana enkazı ve yolcuların tamamının akıbeti kesin olarak ortaya çıkarılamadı.
En büyük sorular
- Uçak neden rotasından saptı?
- Sistemler neden kapandı veya sustu?
- Uçak nereye kadar uçtu?
- Ana enkaz nerede?
- Uçakta son dakikalarda ne yaşandı?
Bu olay, modern havacılık tarihinin en büyük gizemlerinden biri olarak kabul ediliyor.
7. Roanoke Kolonisi
Ne oldu?
1587’de, İngiliz yerleşimcilerden oluşan bir grup Amerika’daki Roanoke Adası’na yerleşti.
Koloninin yöneticisi John White, İngiltere’ye yardım ve malzeme getirmek için geri döndü. Fakat savaş ve deniz koşulları nedeniyle uzun süre dönemedi.
Yıllar sonra geri geldiğinde:
- Yerleşim tamamen boştu.
- İnsanlara ait ceset bulunmuyordu.
- Büyük bir çatışma izine rastlanmadı.
- Ağaçta veya çevrede “CROATOAN” kelimesi görülüyordu.
Ne olmuş olabilir?
- Yerli topluluklara katılmış olabilirler.
- Başka bir bölgeye taşınmış olabilirler.
- Açlık veya hastalık yaşamış olabilirler.
- Bir saldırıya uğramış olabilirler.
Fakat kolonideki insanların tamamının nasıl ve neden ortadan kaybolduğu kesin olarak bilinmiyor.
Kısacası
Bu olayların bazıları için güçlü açıklamalar var. Ama kanıtların eksik olması, bütün hikâyeyi kesin biçimde tamamlamamızı engelliyor.
En ürkütücü tarafı da şu:
Bazen gizem, hiçbir ipucu olmamasından değil; çok fazla ipucu olup hiçbirinin hikâyeyi tamamlamamasından doğar.