Güneş Sistemi Nedir?
Güneş Sistemi, merkezinde Güneş’in yer aldığı ve onun güçlü çekim kuvveti sayesinde yörüngesinde dönen gezegenler, uydular, asteroitler ve diğer gök cisimlerinden oluşan büyük bir kozmik düzendir. Bu sistem, yaklaşık 4,6 milyar yıl önce oluşmuştur. Dünya da dahil olmak üzere tüm gezegenler, Güneş etrafında belirli bir düzen içinde hareket eder.
Güneş Sistemi’nde Kaç Gezegen Vardır?
Güncel bilimsel sınıflandırmaya göre Güneş Sistemi’nde 8 gezegen bulunmaktadır. Bu gezegenler, Güneş’e olan uzaklıklarına göre sıralanır ve her biri yapısı, atmosferi ve fiziksel özellikleri açısından birbirinden farklıdır.
Merkür
İsmini Roma mitolojisinde haberci tanrıdan alan Merkür, Güneş Sistemi’ndeki en küçük gezegendir ve Güneş’e en yakın gezegen olarak birinci sırada yer alır. Güneş’e olan yakınlığı nedeniyle çok sıcak olduğu düşünülse de, atmosferinin neredeyse hiç olmaması sebebiyle gece sıcaklığı -173 dereceye kadar düşer.
Merkür’ün yüzeyi kraterlerle kaplıdır ve Ay’a benzer bir görünüm sergiler. Kendi ekseni etrafındaki dönüşü oldukça yavaştır. Merkür’ün Güneş etrafındaki bir tam turu 88 Dünya günü sürer. Bu gezegenin uydusu bulunmamaktadır.
Venüs
Roma mitolojisinde aşk ve güzellik tanrıçasının adını taşıyan Venüs, Güneş’e ikinci sırada yer alır. Boyut ve yapısı bakımından Dünya’ya benzese de, atmosferi oldukça farklıdır. Kalın karbondioksit atmosferi nedeniyle Venüs, Güneş Sistemi’nin en sıcak gezegenidir.
Yüzey sıcaklığı 460 dereceyi aşabilir. Venüs’ün en dikkat çekici özelliklerinden biri, kendi ekseni etrafında ters yönde dönmesidir. Ayrıca Venüs’te bir gün, bir yıldan daha uzundur. Venüs’ün de uydusu yoktur.
Dünya
Dünya, Güneş’e olan uzaklık bakımından üçüncü sırada yer alır ve Güneş Sistemi’nde yaşam barındırdığı bilinen tek gezegendir. Atmosferinde bulunan oksijen, yüzeyindeki sıvı su ve uygun sıcaklık koşulları sayesinde canlı yaşamı mümkün kılar.
Dünya, kendi ekseni etrafında 24 saatte, Güneş etrafındaki bir tam turunu ise 365 günde tamamlar. Manyetik alanı sayesinde Güneş’ten gelen zararlı ışınlara karşı koruma sağlar. Dünya’nın tek doğal uydusu Ay’dır.
Mars
Mars, Güneş’e göre dördüncü sırada yer alır ve yüzeyindeki demir oksit nedeniyle Kızıl Gezegen olarak adlandırılır. İnce bir atmosfere sahiptir ve sıcaklıkları oldukça düşüktür.
Bilim insanları, Mars yüzeyinde geçmişte su bulunduğunu gösteren izler keşfetmiştir. Bu durum, Mars’ı yaşam araştırmaları açısından önemli kılar. Mars’ın Phobos ve Deimos adında iki küçük uydusu vardır.
Jüpiter
Jüpiter, Güneş Sistemi’nin beşinci gezegeni ve aynı zamanda en büyük gezegenidir. Bir gaz devi olan Jüpiter’in katı bir yüzeyi bulunmaz. Atmosferi yoğun bulutlarla kaplıdır.
Üzerinde yüzlerce yıldır devam eden Büyük Kırmızı Leke adı verilen dev bir fırtına yer alır. Jüpiter’in güçlü kütle çekimi vardır ve çok sayıda uyduya sahiptir. Bu uydular arasında Io, Europa, Ganymede ve Callisto öne çıkar.
Satürn
Satürn, Güneş’e göre altıncı sırada yer alır ve en çok halkalarıyla tanınır. Bu halkalar buz, taş ve toz parçalarından oluşur. Satürn de Jüpiter gibi bir gaz devidir ve katı bir yüzeye sahip değildir.
Satürn’ün çok sayıda uydusu vardır. En dikkat çeken uydusu Titan, kalın atmosferi sayesinde bilim insanlarının ilgisini çekmektedir.
Uranüs
Uranüs, Güneş’e olan uzaklık bakımından yedinci gezegendir. En dikkat çekici özelliği, kendi ekseni etrafında yan yatmış şekilde dönmesidir. Bu durum, mevsimlerin çok uzun sürmesine neden olur.
Atmosferinde bulunan metan gazı, gezegene mavi-yeşil rengini verir. Uranüs, oldukça soğuk bir gezegen olup buz devi sınıfında yer alır.
Neptün
Neptün, Güneş Sistemi’nin en uzak gezegenidir ve sekizinci sırada bulunur. Derin mavi rengi ve son derece güçlü rüzgârlarıyla tanınır. Rüzgâr hızları 2000 km/saat seviyelerine ulaşabilir.
Neptün de bir buz devidir ve Güneş etrafındaki bir tam turunu yaklaşık 165 Dünya yılında tamamlar. Soğuk ve fırtınalı yapısıyla dikkat çeker.