Bazen başkalarına gösterdiğimiz anlayışın yarısını bile kendimize göstermiyoruz.
Bir arkadaşımız hata yaptığında “olur böyle şeyler” derken, aynı hatayı yaptığımızda kendimize çok daha sert davranabiliyoruz.
Araştırmalar, öz-şefkatin psikolojik iyi oluşla ilişkili olduğunu ve bunun öğrenilebilir bir beceri olduğunu gösteriyor.
1. İçimizdeki sesi fark etmek
İlk adım, kendimize nasıl konuştuğumuzu fark etmek.
Mesela:
“Ben zaten hiçbir şeyi beceremiyorum.”
yerine:
“Bu konuda başarısız oldum ama bu, beceriksiz olduğum anlamına gelmez.”
Buradaki amaç kendimizi kandırmak değil. Gerçeği daha adil bir şekilde görmek.
2. Kendine bir arkadaşına davrandığın gibi davran
Kendine şu soruyu sor:
“En yakın arkadaşım şu anda benim yaşadığımı yaşasaydı, ona ne söylerdim?”
Muhtemelen:
“Sen aptalsın” demezdin.
“Zor bir şey yaşadın hata yapman seni kötü biri yapmaz” derdiniz.
İşte bunu kendimize de söylemeyi öğrenmek öz-şefkatin temel parçalarından biri.
3. Kötü hissettiğinde hemen kendini düzeltmeye çalışma
Bazen üzgünken hemen:
“Bunu düşünmemeliyim.”
“Güçlü olmalıyım.”
“Abartıyorum.”
demeye çalışıyoruz.
Ama daha sağlıklısı:
“Şu anda gerçekten üzgünüm.”
diyebilmek.
Duyguyu bastırmadan fark etmek, öz-şefkatin önemli parçalarından biri.
4. Hatanla kimliğini birbirinden ayır
Şu iki cümle arasında büyük fark var:
“Ben başarısızım.”
“Bu konuda başarısız oldum.”
İlki bütün kimliğini tek bir hataya bağlıyor.
İkincisi ise sadece olan şeyi tarif ediyor.
Bir hata yaptığında kendine şunu hatırlat:
“Yaptığım şey benim tamamım değil.”
5. Kendine iyi davranmak tembellik değildir
“Böyle kendime iyi davranırsam gevşerim.”
diye düşünebilirsin.
Ama öz-şefkat sorumluluktan kaçmak anlamına gelmez.
Hata yaptıysan hatanı kabul edersin.
Gerekirse özür dilersin.
Sonra neyi değiştirebileceğine bakarsın.
Fakat kendini aşağılamak zorunda değilsin.
Araştırmalar da öz-şefkatin motivasyonu mutlaka azaltmadığını; aksine başarısızlık sonrası yeniden denemeyi destekleyebildiğini gösteriyor.
6. Her gün küçük bir şey dene
Bunu büyük bir yaşam değişikliğine çevirmene gerek yok.
Günde sadece 1 dakika:
“Bugün benim için zor olan neydi?”
“Kendime nasıl daha anlayışlı davranabilirdim?”
“Bir arkadaşıma bunu yaşasaydı ne söylerdim?”
diye düşün.
Zamanla beynin, otomatik olarak kendine saldırmak yerine kendini desteklemeyi öğrenebilir. Öz-şefkat eğitimleri üzerine yapılan çalışmalar da bu becerinin geliştirilebildiğini gösteriyor.
En önemlisi
Kendine iyi davranmak:
“Ben mükemmelim.” demek değildir.
Asıl cümle şudur:
“Mükemmel değilim. Hatalarım var. Ama yine de kendime düşman olmak zorunda değilim.”
Bence kendimize verebileceğimiz en önemli izinlerden biri bu.