Bir fotoğraf çekildiğinde yalnızca fotoğrafçının baktığı şey kaydedilmez. Kadrajın kenarındaki insanlar, tabelalar, binalar ve hatta küçük bir gölge bile yıllar sonra önemli bir ipucuna dönüşebilir.

İşte bunun en ilginç örneklerinden bazıları.

 Dünyanın En Ünlü Öpücüğü

1945’te Alfred Eisenstaedt’ın çektiği ünlü fotoğrafta bir denizci, bir kadını öpüyordu. Fotoğraf tarihe geçti ama iki kişinin kim olduğu yıllarca tartışıldı.

Araştırmacılar yalnızca yüzlere değil, fotoğraftaki diğer insanlara ve aynı anda çekilmiş görüntülere de baktı. Sonunda kadın Greta Zimmer Friedman, erkek ise George Mendonsa olarak tanımlandı.

 Kalabalığın İçindeki 12 Yaşındaki Kız

1963’te Washington’daki yürüyüş sırasında 12 yaşındaki Edith Lee-Payne fotoğraflandı.

Fotoğraf yıllarca kimliği bilinmeyen bir çocuğa aitti. Yıllar sonra kız kardeşi fotoğrafı bir takvimde gördü ve onu tanıdı. Böylece fotoğraftaki “isimsiz kızın” kimliği ortaya çıktı.

Fotoğraftaki “Uzaylı”

1964’te Jim Templeton kızının fotoğrafını çekti. Fotoğraf banyo edildiğinde çocuğun arkasında uzay giysisine benzeyen gizemli bir figür görüldü.

Fotoğraf “Solway Spaceman” adıyla ünlendi. Daha sonraki araştırmacılar figürün Templeton’ın eşinin arkası dönük görüntüsü olabileceğini öne sürdü. Gizem tamamen kapanmış sayılmasa da, fotoğrafın ne kadar yanıltıcı olabileceğini gösteren ünlü bir örnek haline geldi.

General Grant’in Sahte Fotoğrafı

Uzun yıllar General Ulysses S. Grant’i askerlerinin önünde gösterdiği düşünülen bir fotoğraf gerçek kabul edildi.

Ancak Library of Congress araştırmacıları arka plandaki askerleri inceleyince bir şey fark etti: Görüntü farklı fotoğrafların birleştirilmesiyle oluşturulmuştu. Arka plandaki askerler aslında Konfederasyon esirleriydi.

Yani fotoğrafın arka planı, fotoğrafın kendisini ele verdi.

Kayıp Tablo Fotoğrafın İçinden Çıktı

Ressam Henry Ossawa Tanner’ın eski bir stüdyo fotoğrafında arka planda bir tablo görülüyordu.

Tablonun kendisi kayıptı. Araştırmacılar fotoğrafı inceleyerek eserin başka bir Tanner çalışmasıyla bağlantısını ortaya çıkardı. Fotoğraf, kayıp bir sanat eserinin izini taşıyan belgeye dönüştü.

Hayalet Sandıkları Şey Karton Çıktı

1987 yapımı Three Men and a Baby filminde arka planda garip bir çocuk figürü görülüyordu.

Yıllarca bunun bir hayalet olduğu söylendi. Gerçek ise çok daha sıradandı: Figür, sette kullanılan kartondan bir dekordu.

Bazen gizemli görünen şeyin açıklaması gerçekten de düşündüğümüzden çok daha basit.

Fotoğrafın Arkasındaki Bina Cevabı Verdi

Bazı eski fotoğrafların nerede çekildiği bilinmiyor.

Araştırmacılar bu durumda binalara, pencerelere, tabelalara ve sokak düzenine bakıyor. Daha sonra eski haritalarla karşılaştırma yapıyorlar.

Bazen tek bir bina, fotoğrafın hangi şehirde ve hangi noktada çekildiğini ortaya çıkarabiliyor.

Fotoğrafın Üzerindeki Silik Yazı

Eski fotoğrafların arkasında bazen sökülmüş etiketlerin veya yazıların izleri kalıyor.

Arşivciler bu izleri özel görüntüleme teknikleriyle inceleyerek yıllar önce silinmiş bilgileri yeniden okuyabiliyor. Böylece fotoğrafın nerede, ne zaman ve hangi olay için çekildiği anlaşılabiliyor.

İsimsiz Fotoğrafları İnternet Çözdü

Arşivlerde binlerce fotoğrafın kimliği eksik.

Library of Congress gibi kurumlar bazılarını kamuoyunun yardımına açtı. İnsanlar fotoğraflardaki yüzleri, binaları ve olayları tanımaya başladı.

Böylece daha önce “Kim olduğu bilinmiyor” yazan insanların isimleri ortaya çıktı.

Asıl Gizem Nerede?

Bir fotoğrafa baktığımızda genellikle ortasına odaklanıyoruz.

Oysa tarihçiler bazen tam tersini yapıyor:

Köşeye bakıyorlar.

Bir tabela, bir otomobil, bir bina, bir üniforma veya kalabalığın içindeki tek bir insan…

Yıllarca kimsenin önemsemediği bu ayrıntılar, sonunda bütün hikâyeyi değiştirebiliyor.

Belki de eski fotoğrafların en büyüleyici tarafı bu:

Fotoğraf çekildiği anda kimse hangi ayrıntının önemli olduğunu bilmiyordu.

Ama yıllar sonra, küçücük bir ayrıntı bütün gizemi çözebiliyor.